ترموستات چیست؟

ترموستات یا دماپا دستگاهی است جهت ثابت نگه داشتن دما یک فظای مشخص در یک محدوده مشخص که این کار بوسیله کنترل کردن کارکرد دستگاه های سرمایشی و یا گرمایشی انجام می پذیرد.
ترموستات ها از نظر شکل ظاهری به انواع دیجیتال و آنالوگ تقسیم میشوند.
از نظر کاربرد ترموستات ها جهت فن کویل ها ، داکت اسپلیت ، کنترل مشعل ها ، جت هیتر ها ، یونیت هیتر ها و انواع دستگاه های برودتی و حرارتی استفاده می شوند.
محدوده دمایی ترموستات های مختلف با یکدیگر متفاوت هستند که حتما باید مورد توجه قرار گیرند. ترموستات های مختلف قابلیت فرمان دادن به موارد مختلف را دارا هستند.
ترموستات ها باعث کم شدن اتلاف انرژی و صرفه جویی در مصرف انرژی دستگاه ها از طریق کاهش کارکرد دستگاه و عدم ایجاد حرارت و برودت اضافی می شوند.

انواع ترموستات

کاربرد انواع ترموستات 

ترموستات مثل سایر تجهیزات انواع مختلفی دارد که با توجه به نوع آن می تواند کاربرد های مختلف برای ما داشته باشد.

1)ترموستات آنالوگ(الکترومکانیکی)

در ترموستات آنالوگ با استفاده از فرمان حسگر حرارتی توسط یک سری رابط مکانیکی به میکرو سوئیچ ،باعث قطع و وصل مدار الکتریکی می شود معمولا این نوع ترموستات ها دارای طول عمر بیشتری می باشند.
ترموستات آنالوگ دارای دو نوع حسگر دما می باشد.
یک نوع آن بر اساس اصل انبساط مایع عمل می کند .
این نوع ترموستات شامل:سنسور یا حسگر، دیافراگم و لوله مویین
 می باشد .

نوع دیگرترموستات آنالوگ توسط انبساط فلز با کلید فنری عمل می کند که ترموستات بی متال نامیده می شود .

2)ترموستات دیجیتال(الکترونیکی)

این نوع ترموستات از سنسور دمایی فرمانی را دریافت می کند آن را توسط جریان الکترونیکی به یک رله مینیاتوری منتقل و باعث قطع و وصل جریان الکتریکی می شود.
ترموستات های الکترونیکی از سنسور های الکترونیکی بسیار حساس برای تشخیص این تغییرات بهره می برند. این امر موجب می شود که ترموستات بتواند به سرعت به تفاوت دما واکنش نشان دهد و دما را در حد مطلوب نگه دارد.

ترموستات های الکترونیکی در انواع قابل برنامه ریزی و غیر قابل برنامه ریزی عرضه می شوند. قیمت آن ها به خاطر بهره مندی از سنسور های حساس، بالاتراز انواع مکانیکی می باشد.

انواع ترموستات:

ترموستات ها از نظر محل نصب، نوع عملكرد، فصل سالی، نوع سنسور، رنج كاری، تعداد مراحل كار و از نظر حرارت به انواع مختلفی تقسیم می شوند.

از نظرمحل نصب : به انواع اتاقی ، كانالی ، مستغرق و جداری تقسیم می شوند.
از نظر نوع عملكرد : به انواع قطع و وصلی و تدریجی تقسیم می شوند.
از نظر حرارت : به انواع حرارتی و برودتی تقسیم می گردند.
از نظر رنج : به زیر صفر و بالای صفر تقسیم می شوند.
از نظر تعداد مراحل كار : به یك مرحله ای ، دو مرحله ای و پله ای(استپ کنترل) تقسیم می گردند.
از نظر نوع سنسور : به بی متالی ، فانوسه ای ، رئوستا و دیافراگمی تقسیم می شوند.
از نظر فصلی : به سه نوع تابستانی ، زمستانی و دو فصلی تقسیم می شوند.

کاربرد ترموستات :

ترموستات‌ها در صنعت تاسیسات مکانیکی و تهویه مطبوع برای کنترل دمای آب و یا هوا در سیستم‌های ایجاد حرارت و برودت استفاده می شوند. رادیاتورها، دیگ‌ها و فن کویل‌ها عمومی‌ترین دستگاه هایی هستند که برای کنترل دما از ترموستات استفاده می‌کنند.

ویژگی ترموستات :

1. کنترل سرمایش و گرمایش یکنواخت بصورت اتوماتیک
2. قابلیت نصب بر روی دیوار
3. کاهش مصرف انرژی

انواع ترموستات محیطی یا اتاقی

1. ترموستات مکانیکی محیطی
2. ترموستات دیجیتالی محیطی
3. ترموستات لمسی محیطی

دماپا یا ترموستات دستگاهی است برای نگه داشتن دمای یک سامانه در یک محدوده مشخص. این کار به ‌وسیله کنترل شارش انرژی گرمایی به درون یا به بیرون از سامانه صورت می‌گیرد. به عبارتی دیگر کنترل کننده الکتریکی خودکار است برای تنظیم دما در فضای بسته، معمولا آن را به دستگاه های گرم یا سرد ساز متصل می کنند، تا با قطع و وصل دستگاه، آن فضا را در دمای تنظیم شده ثابت نگه دارد. هنگامی که دما به نقطه تنظیم برسد، ترموستات مدار برقی دستگاه را قطع می کند و وقتی دما ۳ الی ۵ درجه از نقطه تنظیم پایین تر رود، دوباره مدار را وصل می کند و دستگاه روشن می شود. فاصله قطع و وصل ترموستات تکبان بنا به سفارش مشتری بین ۱ الی ۱۰ درجه قابل تنظیم می باشد.

موارد کاربرد ترموستات:

به طور کلی ترموستات برای تنظیم درجه حرارت مایعات، گازها و جامدات در دستگاه های گرم یا سردساز در بخش های مختلف زیر مورد استفاده قرار می گیرد:

صنعتی:

اعم از گلخانه ها، گرم خانه، کوره، دیگ های بخار و اتوکلاوها و …

ساختمان:

در بخش تاسیسات اعم از شوفا‍‍‍ژ خانه های مرکزی و کنترل دما در سیستم های هواساز، چیلر و فن کویل و …

لوازم خانگی:

در لباسشویی، ظرفشویی، سرخ کننده ها، سماور برقی، فرهای برقی، آبگرمکن برقی و گازی و …

انواع ترموستات از نظر سنسور

ترموستات با سنسور مکانیکی : این نوع ترموستات با استفاده از فرمان حسگر حرارتی توسط یکسری رابط مکانیکی به میکروسوئیچ، سبب قطع و وصل مدار الکتریکی می شود محصول این نوع تکنولوژی دارای عمری طولانی است. ترموستات الکترومکانیکی دارای دو نوع حسگر دما می باشد. یک نوع آن بر اساس اصل انبساط مایع عمل می کند. این سیستم حرارتی که diastat نامیده می شود و با نام ترموستات مویین نیز شناخته شده است، شامل: سنسور یا حسگر، لوله مویین و دیافراگم می باشد. هنگامی که دمای سنسور بالا می رود مایع از طریق لوله مویین به داخل دیافراگم رفته و ایجاد انبساط کاری (Working distention) می نماید. به وسیله این انبساط کاری کلید فنری (Snap action) به کار می افتد که می تواند مدار را باز کنند یا ببندد. نوع دیگر توسط انبساط فلز؛ که ترموستات بای متال نامیده می شود، مستقیماً با انبساط فلز، کلید فنری عمل می کند.

ترموستات با سنسور دیجیتال : این نوع ترموستات فرمان دریافت شده از سنسور دمایی را توسط جریان الکترونیکی به یک رله مینیاتوری منتقل و سبب قطع و وصل جریان الکتریکی می گردد.

ترموستات

مزیت استفاده از ترموستات

  • مدیریت کردن سرمایش و گرمایش به صورت یکنواخت و به صورت اتوماتیک
  • توانایی اتصال بر روی دیوار
  • کاهش انرژی

نحوه اتصال ترموستات

در ترموستات‌ها ترمینال‌ها به رنگ‌های مختلف و یا با حروف اختصاری مطابق با استاندارد نشان داده می‌شود. رنگ قرمز یا حرف R. معرف ترمینال تغذیه (۲۴ ولت)، رنگ سفید یا حرف W. معرف اتصال به وسایل گرمایشی، رنگ زرد یا Y. معرف اتصال به وسایل سرمایشی، رنگ سبز یا G. معرف اتصال به فن، رنگ مشکی یا C. معرف اتصال به سر مشترک می‌باشد.

روش کار ترموستات 

ترموستات ها دمای محیط را تحت نظر دارد و بر همین اساس دستور شروع به کار و یا توقف کار وسایل گرمایشی و سرمایشی را صادر می کند.
 اولین ترموستات دردنیا اوایل قرن هفدهم و توسط یک آقای هلندی به نام کونیلس دیبل اختراع شد.
 در آن زمان او یک شناور را داخل دماسنجی جیوه‌ای قرار دارد و دستگاه را به ورودی سوخت یک بخاری متصل کرد. وقتی  دما به حد مورد نظر رسید، جیوه بالاتر آمد و جسم شناور روی جیوه باعث شد تا مسیر ورودی سوخت بسته شده و بخاری خاموش شود.

کارکرد ترموستات های امروزی نیز اساساً به همین شکل است، ولی تکنولوژی به کار گرفته شده در آن ها نسبت به اولین ترموستات ساخته شده در دنیا بسیار متحول شده است.

 ترموستات های جدید امروزی اساسا یک کلیدِ حساس به حرارت هستند. این کلید ها یک حسگر دما دارند و کلید با توجه به دما باز و یا بسته می شود.
 
باز و بسته شدن کلید در ترموستات  باعث می شود یک جریان الکتریکی را کامل و یا قطع کند و به همین صورت می توانید  فعالیت تجهیزات گرمایشی و یا سرمایشی کنترل کنید.
این کار هم به صورت مکانیکی و هم به صورت الکترونیکی ممکن است انجام شود. درک کارکرد ترموستات های الکترومکانیکی(آنالوگ) کمی پیچیده تر است. یک ترموستات الکترومکانیکی معمولاً شامل یک نوار فلزی و یا یک زغالی دو تکه است. با تغییردرجه دما، این تکه زغال و یا فلز تکان می خورد و باعث می شود جیوه‌ی داخل محفظه‌ي ترموستات به سمت دیگر رفته و باعث قطع و وصل شدن کلید گرمایشی یا سرمایشی می شوند.
انواع ترموستات های جدید امروزی قابلیت های بسیار بهتری دارند. برای مثال انواع ترموستات هوشمند امروزه وارد بازار شده است که قابلیت یادگیری علایق و عادات رفتاری شما در داخل خانه را دارد. 

بنابراین، سازوکار ترموستات و تنظیمات مربوطه را خودش بر اساس همین اطلاعات به دست آمده تنظیم می کند. برای مثال این ترموستات ها می توانند یاد بگیرند که دمای منزل شما را در طول روز و یا در طول شب در مقادیر مختلفی تنظیم کنند، و یا اینکه زمانی که شما در منزل نیستید، دمای هوای خانه را در مقدار خاصی حفظ کنند. این ترموستات ها قابلیت اتصال به سیستم وای‌_فای خانه را هم دارند و بدین طریق آن ها را از راه دور از طریق اینترنت و با کامپیوتر، لپ تاپ، تبلت و یا گوشی های هوشمند می توانید کنترل کنید.این نوع از ترموستات ها بیشتر در خانه های هوشمند استفاده می شوند.

    سبد خرید