موتور برق چیست؟

موتور برق یا مولد الکتریکی دستگاهی است که انرژی مکانیکی به دست آمده از گاز، بنزین، یا گازوئیل را به برق تبدیل می‌کند .

موتور برق مجموعه ای شامل یک موتور و یک ژنراتور می باشد که ژنراتور نیروی مکانیکی موتور را با استفاده از گشتاور به نیروی الکتریکی خروجی تبدیل میکند که اندازه و سایز موتور برق بر مبنای میزان جریان الکتریکی خروجی آن که KW کیلو وات و یا KVA می باشد متفاوت است.

طبق تعریفی دیگر موتور برق دیزل ژنراتور کوچک شده است که برای تامین برق در ظرفیت کم و مکان های کوچک استفاده می شود.

انواع موتور برق

همانطور که پیش تر نیز اشاره شد موتور برق متشکل از یک موتور و یک ژنراتور الکتریکی است. موتوربرق ها بر اساس نوع سوخت موتور طبقه بندی می شوند:
موتور برق بنزینی
موتور برق دیزلی
موتور برق گازی
موتور برق دیزل ژنراتور

موتور برق چگونه کار می کند؟

موتور با مصرف سوخت انرژی اولیه جهت آغاز فرایند و کار موتور برق را تامین می کند، پیستون در ابتدا حرکتی رفت و برگشتی دارد و با گذشت زمان تبدیل به حرکت دورانی می شود، این حرکت دورانی در سیم پیچ های آلترناتور تولید بار الکتریکی و در نتیجه جریان الکتریکی یا همان (برق) می کند.

موتور برق مجموعه ای شامل یک موتور و یک ژنراتور می باشد که ژنراتور نیروی مکانیکی موتور را با استفاده از گشتاور  به نیروی الکتریکی خروجی تبدیل می نماید که اندازه و سایز موتور برق ها بر مبنای میزان جریان الکتریکی خروجی آن که KVA و یا KW کیلو وات می باشد متفاوت است.

روش کار موتور برق

در استفاده از موتور برق باید موارد زیر را رعایت نمود:

  1. حداقل فاصله مجاز موتور برق از ديوارها و تجهيزات مجاور یک متر است.
  2. محل قرارگيري موتور برق بايد كاملا مسطح و در تراز كامل باشد.
  3. هرگز نبايد موتور برق را در محيط بسته و شرايط مرطوب به كار انداخت.
  4. مراقب شيلنگ گاز ورودي به موتور برق باشيد. هرگز نبايد پيچ خورده یا له شده باشد.
  5. ازبرخورد شيلنگ با اجسام برنده و تيز اجتناب گردد.
  6. حداقل فاصله مجاز موتور برق در حال كار از مواد اشتعال زا، همچون مواد نفتی، بنزين و حتي چوب و كبريت، شش متر است.
  7. همواره از سلامت بست هاي شيلنگ گاز موتور برق و سلامت بدنه شيلنگ در برابر صدمات احتمالي و وجود هرگونه نشت، اطمينان كامل حاصل نماييد.
  8. هرگز به بدنه اگزوز موتور برق در هنگام كار و بلافاصله بعد ازخاموش شدن دست نزنيد.
  9. در هنگام تعميرات و سرويس هاي دوره اي موتور برق ، شير اصلي گاز را بسته نگه داريد.
  10.  توجه كنيد كه خط گاز بايد حتماً به شيرِ قطع و وصل جداگانه مجهز باشد.
  11.  قبل از اقدام به راه اندازي، بااستفاده از درپوش دريچه ورود روغن سطح روغن موتور برق را چك كنيد.
  12.  ازاتصال صحیح كابل هاي مثبت (قرمز)و منفی(سياه ) به باتری اطمینان حاصل کنید.
  13.  چک کنید سیم اتصال زمین حتماً به موتور برق متصل باشد.
  14.  قبل از راه اندازی موتور برق مطمئن شوید کلید برق خروجی در حالت قطع باشد.
  15. هرگز موتور برق را با ژنراتور ديگري به صورت موازي متصل نكنيد.
  16. هرگز موتور برق را بدون كليد تعویض دو طرفه مورد استفاده قرار ندهید.

نحوه استفاده از موتور برق

  •  اندازه گیری میزان مصرف توان راکتیو و در صورت بالا بودن توان راکتیو امکان نصب خازن مناسب در کنارموتور برق باعث بهبود عملکرد موتور برق خواهد بود. همچنین استفاده از راه اندازهای نرم برای مصارف الکتروموتوری و جلوگیری از ضربه استارت اولیه آنها باعث بهبود عملکرد آن خواهد بود.
  •   بهترین حالت استفاده از موتوربرق دربار نامی بوده و استفاده از موتوربرق در حداکثر توان در زمان های طولانی ممکن است به موتور برق آسیب برسد.
  •   نگهداری و تعمیرات به موقع و بازدیدهای دوره ای به منظور حفظ بازده موتورها و تجهیزات.
  •   بررسی امکان استفاده از موتورهای دور متغیر به ویژه برای پروانه ها و پمپ ها.
  •   انتخاب موتور برقی پربازده برای بهره برداری بلند مدت و متناسب باگشتاور مکانیکی مورد نیاز.
  •   محل استقرار موتور برق ها می باید به گونه ای باشد، که گرمای حاصل از موتورها به آسانی تهویه شود.
  •   به حداقل رساندن اصطکاک سیستم های مکانیکی متصل به موتور برق ها.
  •  بررسی امکان استفاده از موتورهای پرمصرف درساعات غیر پیک مصرف برق شبکه.

و اما در صورت سوختن موتور برق به دلایل زیر عدم تعمیر موتور معیوب و جایگزینی آن با موتور جدید توصیه می گردد:

  1. استفاده از شعله برای بیرون آوردن سیم پیچی در فرآیند تعمیر و در نتیجه تضعیف هسته دینام موتور برق .
  2. احتمال خراب شدن عایق دندانه های ورق هسته.
  3. بزرگتر گرفتن کلاف ها برای سهولت جازدن و در نتیجه افزایش تلفات.
  4. مشکلات تنظیم موقعیت انتهای سیم پیچ  موتور برق .
  5. افزایش احتمال سوختن مجدد موتور برق .
  6. کاهش راندمان موتور موتور برق .

کاربردهای موتور برق

می توان به طور کلی افزود در هر کجا نیاز به تامین انرژی برق داشته باشیم، از موتور برق استفاده می نماییم. در مراکز صنعتی، بیمارستان ها، هتل ها ، ادارات دولتی، وسایل نقلیه نظیر قطار و کشتی و حتی در منازل برای تامین انرژی در مواقع ضروری می توان از موتور برق استفاده کرد.

مولدها از نظر کاربردهای موتور برق به 4 دسته تقسیم می‌شوند:

  1. موتور برق کیفی: کاربردهای موتور برق کیفی یا ژنراتور کمپین در مسافرت‌ها و کمپین‌هاست. آنها آلاینده‌های کمی تولید می‌کنند و سازگار با محیط زیست هستند.
  2. موتور برق خانگی: کاربردهای موتور برق خانگی در تامین برق مورد نیاز خانه‌ها خلاصه می‌شود.
  3. موتور برق‌های صنعتی: کاربردهای موتور برق صنعتی که نسبت به انواع خانگی توان بالاتری دارند، به تامین برق سازمان‌ها تغییر پیدا می‌کند.
  4. موتور برق ثابت: این ژنراتورها در یک محل نصب می‌شوند و برق یک مجموعه را تامین می‌کنند. این دسته از ژنراتورها توان بالاتر و همچنین قیمت بالاتری دارند.

سوخت موتور برق چیست؟ (انواع موتور برق)

داشتن اطلاعات در مورد موتور برق و سوخت آن، در خرید یک ژنراتور مناسب اهمیت زیادی دارد. یکی از مهم ترین مواردی که موتورهای برق بر اساس آن تقسیم بندی می‌شوند، نوع سوخت است. انواع موتور برق یا ژنراتور با 3 سوخت متفاوت موجود است:

1. موتور برق گازسوز چیست؟

ساختار موتور برق و مکانیزم موتور برق گازسوز به گونه ای طراحی شده است که کم‌مصرف باشد، و باعث کاهش آلودگی هوا شود. این نوع ژنراتورها همچنین هزینه‌های کمتری نسبت به نوع بنزینی دارند. از جمله سایر اطلاعات در مورد موتور برق گازسوز می‌توان به بی خطر بودن آن اشاره کرد. این نوع ژنراتور به خاطر گازسوز بودن و حذف بنزین طول عمر بالاتری نسبت به نوع بنزینی نیز دارد.

2. موتور برق بنزینی چیست؟

اما موتور برق بنزینی چیست؟ موتور برق‌های بنزینی پرکاربردترین نوع موتور برق هستند. این نوع ژنراتور برای کارکردن در مکان‌هایی که دسترسی به گاز وجود ندارد بسیار مناسب است. نکته مهمی که در میان اطلاعات در مورد موتور برق بنزینی باید به خاطر داشته باشید این است که موتور برق بنزینی با توجه به نوع سوخت خود گازهای اکسید کربن و دی اکسید کربن تولید می‌کند. در نتیجه، این موتورها باید در فضای باز استفاده شوند تا موجب خفگی نشوند.

3. موتور برق دیزلی چیست؟

تا اینجا می‌دانید که موتور برق چیست؛ اما پاسخ موتور برق دیزلی چیست یا دیزل ژنراتور چیست کمی متفاوت است. در موتورهای بنزینی سوخت به کمک جرقه شمع مشتعل می‌شود؛ اما در موتورهای دیزلی مشتعل کردن سوخت با هوا در دما و فشار معین انجام می‌شود. اطلاعات در مورد موتور برق دیزلی نیز بسیار جالب توجه است. این مولدها حجم و صدای بیشتری دارند، اما راندمان آنها نیز بالاتر است. به همین دلیل موتورهای با قدرت بالا تنها دیزلی ساخته می‌شوند، و در مولدها با قدرت پایین از موتورهای بنزینی (موتور برق) استفاده می‌شود.

ساختار موتور برق چگونه است؟

در این قسمت به ساختار موتور برق می‌پردازیم تا اطلاعات در مورد موتور برق کامل تر شود. مهمترین اجزای تشکیل دهنده موتور برق و ساختار موتور برق عبارت اند از:

  1. موتور: این بخش از موتور برق تامین انرژی مکانیکی را به عهده دارد. موتور قسمت اصلی ساختار موتور برق است که در آن انرژی مکانیکی دستگاه به انرژی برق تبدیل می‌شود. ابن نکته را در اطلاعات در مورد موتور برق به خاطر داشته باشید که هر قدر توان موتور بالاتر باشد، برق بیشتری تولید می‌کند.
  2. دستگاه تولید برق متناوب (آلترناتور): وظیفه این قسمت از ساختار موتور برق تبدیل انرژی مکانیکی به انرژی الکتریکی است.
  3. سیستم سوخت: سیستم سوخت در موتور برق با توجه به اینکه سوخت موتور برق چیست متفاوت است. این سیستم می‌تواند روی خود دستگاه یا به عنوان بخشی مجزا قرار بگیرد.
  4. تنظیم کننده ولتاژ: وظیفه این قطعه تنظیم ولتاژ خروجی برق از موتور برق و تبدیل AC به DC و بر عکس است.
  5. پنل کنترل: تنظیم و راه اندازی ساختار موتور برق به کمک پنل کنترل انجام می‌شود.
  6. سیستم روغن کاری: موتور و قطعات مکانیکی پس از کار به مدت طولانی دچار سائیدگی می‌شوند. برای جلوگیری از این سائیدگی از روغن استفاده می‌شود.
  7. سیستم سردسازی: ساختار موتور برق در حین کار داغ می‌شوند و سیستم سردسازی وظیفه خنک کردن اجزای موتور برق را بر عهده دارد. بیشتر موتورهای برق توسط هوا خنک می‌شوند.
  8. خروجی‌ها: از این قسمت برق تولید شده توسط دستگاه به وسایل تغذیه کننده رسانده می‌شود. ساختار موتور برق اکثرا شامل خروجی‌های AC و DC با تعداد مختلف هستند.

موتوربرق ها را از نظرسیستم روشن و خاموش شدن می توان به چند صورت دسته بندی نمود :

۱-موتور برق های هندلی

۲-موتور برق های استارتی

که دارای موتور استارت الکتریکی و باطری می باشند.( البته ترکیب استارت و هندل نیز وجود دارد)
نوع استارتی با دکمه استارت یا سوییچ تعبیه شده بر روی خود به راحتی روشن و خاموش می شوند و نیازی به هندل زدن و دور گرفتن موتور جهت روشن شدن ندارند.

۳- موتور برق های اتوماتیک

که دارای سیستم سوییچ اتوماتیک برق شهر و ژنراتور(ATS) بوده یعنی با قطع برق موتور برق به صورت اتوماتیک روشن شده و برگشت برق شهر فرمان خاموش شدن موتور برق ارسال می گردد.

سیستم راه اندازی موتور برق یا همان دیزل ژنراتور برای برق اضطراری هم می تواند به صورت دستی و هم به صورت اتوماتیک باشد.

در نوع دستی که در زمان بی برقی یک اپراتور موتور برق را روشن میکند و آن را وارد مدار برق میکند.
ولی در صورت اتوماتیک توسط یک تابلو برق که به آن تابلوی امرجنسی میگویندتوسط یک برد کنترلر بی برقی را حس کرده و فرمان استارت موتور برق را صادر و در نهایت موتور برق به صورت خودکار روشن شده و توسط کنتاکتور مربوطه وارد شبکه برق می گردد.

صدای موتور برق

صدای زیاد از معایب موتور برق ها می باشدکه در موتور برق های کم صدا با تکنولوژی جدید این مشکل تا حد زیادی با بهینه سازی موتور و عایق کاری آن صدای موتور تا حدزیادی رفع شده است.

هنگام خرید موتور برق باید به چه نکاتی توجه کرد؟

  1. قدرت برق دهی واقعی: باید مطمئن شویم موتوربرقی که انتخاب کرده ایم نیاز ما را از لحاظ پشتیبانی وسایل و دستگاه هایی که می خواهیم آن ها را روشن کنیم، برطرف میسازد. همیشه باید میزان قدرت موتوربرق را بیشتر از میزان مورد نیاز انتخاب کرد تا در کوتاه مدت، دستگاه مستهلک نشود و بتوان زمان زیادی از آن استفاده کرد. دستگاه هایی که الکتروموتور دارند برای روشن شدن، زمان استارت به بیش از 3 برابر توان نامی خود انرژی برق دهی نیاز دارند. همچنین باید توجه کرد، اعداد بزرگی که بر روی موتور برق ها می نویسند، صرفا مدل دستگاه هستند و برای پی بردن به توان واقعی آن باید به برچسب مشخصات دستگاه رجوع کرد.
  2. سوخت مورد نیاز: باید توجه کرد که بتوان سوخت مورد نیاز موتور برق برای ما به آسانی قابل تامین باشد.
  3. ابعاد و وزن دستگاه:  باید به اندازه، ابعاد و وزن دستگاه توجه کرد. گاهی نیاز است که موتور برق در یک یک مکان بخصصوص قرار گیرد یا توسط اوپراتوری حمل گردد که در این صورت باید به این نکات توجه کرد.
  4. استارت آسان: برخی موتور برق ها فقط به صورت هندلی(استارت دستی) و برخی هم به صورت استارتی(استارت الکتریکی) روشن میشوند. اگر اوپراتور موتور برق توانایی روشن کردن از طریق هندل زدن را ندارد، باید نوع استارتی آن را تهیه نمود.
  5. صدای تولیدی دستگاه: اگر میخواهید از موتور برق در مناطق مسکونی یا محلی که صدای آن ممکن است باعث آزار دیگران شود استفاده کنید، بهتر است از مدل های سایلنت یا بی صدا استفاده شود.
    سبد خرید