کولر آبی

بازدیدها: 8

کولر آبی، کولری است که با تبخیر آب، هوا را خنک می‌کند.
نام‌گذاری
به دلیل استفاده از این نوع کولر در ایران بیش‌تر از هر جای دیگری در جهان، گاه این نوع کولرها با عنوان کولر ایرانی شناخته می‌شوند.

پیشینه
قدیمی‌ترین نمونهٔ کولر آبی در جهان، که همان بادگیر است در حدود هزاران سال پیش در ایران اختراع شد. کارکرد بادگیرها به این ترتیب می‌باشد که هوای جاری بیرون از خانه را به داخل خود می‌کشد و با تشت‌های آبی که درونش تعبیه شده، هوا را خنک و سبک کرده و به داخل خانه هدایت می‌کند.

مشخصات اجزا مکانیکی کولر آبی

نحوه کار کولر آبی
• کانال خروجی کولر: این کانال بین دریچه هوا و برزنت قرار داشته و هرچقدر بتوان از برخورد نور آفتاب با این قسمت جلوگیری نمود، سرمای به وجود آمده، تلفات کمتری داشته و راندمان خنک کنندگی کولر آبی افزایش خواهد یافت.

کانال داخلی: این کانال داخل کولر قراردارد و پروانه در مقابل آن میباشد.
• بدنه کولر -پارچه برزنتی:جهت جلوگیری از انتقال لرزش‌های کولر وه کانال خارجی الزاما باید از برزنت استفاده شود.بدهی است این پاچه باید کاملا سالم باشد. 
• ناودان‌ها: بر روی هر یک از درپوش‌های کولر مسیری جهت ورود و توزیع آب وجود دارد که به ناودانی معروف است. -آب پخش کن (سه راه آب)-پولی بزرگ و پولی کوچک: توسط دو پولی و تسمه رابط بین آنها نیروی مکانیکی به وجود آمده در الکتروموتور به محور فن منتقل میشود. راستا بودن دو پولی بسیار فوق العاده با اهمیت است.

• شناور (فلوتر): با استفاده از شناور میزان آب داخت مخزن کولر همواره ثابت است. اجزا الکتریکی کولر آبی -کابل رابط چهارسیم: جهت انتقال برق از کلید به کولر. 
• فیوز:جهت حفاظت الکتریکی کولر در برابر خطراتی چون اضافه بار. 
• جعبه ترمینال: جهت ایجاد اتصالات مطمعن و عایق از بدنه کولر.
• الکترو موتور دوسرعته: جهت به چرخش در آوردن فن در کولر آبی.
کلید مخصوص کولر:جهت راه اندازی و کنترل موتور دو دور و واتر پمپ.

که شامل قسمت‌های زیر میباشد:

خازن راه انداز/خازن اصلاح ضریب قدرت/کلید گریز از مرکز/سیم پیچ راه انداز/سیم پیچ دور کند/ سیم پیچ دور تند . 
• (واتر پمپ)پمپ آب کولر:به کمک واتر پمپ، آب از مجزن به سه راه آب منتقل و از آنجا به ناودان‌ها هدایت میشود. 
کولر های آبی که برای خنک کردن هوای داخل ساختمان ها بویژه در مناطق خشک بکار می روند از دو قسمت عمده تشکیل یافته اند:
۱- اجزاء الکتریکی ۲- اجزاء مکانیکی

اجزاء الکتریکی شامل: ۱- کابل چهار رشته وکلید مخصوص برای ارتباط کلید به کولر از کابل چهار رشته استفاده می شود که سطح مقطع سیم ها نباید کمتر از ۵/۱ میلی متر مربع باشد.کلید کولر شامل :یک کلید تک پل برای واتر پمپ ، یک کلید تک پل برای الکتروموتور فن ویک کلید تبدیل برای دور کند وتند الکتروموتور می باشد. ۲- جعبه اتصال یا ترمینال جهت ایجاد اتصالات مطمئن وعایق از بدنه فلزی کولر که در داخل اطاقک کولر قرار دارد.۳- خازن اصلاح ضریب قدرت – که بر روی بدنه نصب شده واز نوع روغنی وبا ظرفیت ۲۰ الی ۲۵ میکرو فاراد با ولتاژ نامی ۴۰۰ تا۴۵۰ ولت است.۴- الکتروموتور دو دور فن – که معمولا”دارای دو دور ۱۰۰۰ و۱۵۰۰ دور در دقیقه است.

الکتروموترکولرهای خانگی از قسمت های زیر تشکیل شده است:

الف -استاتور ب- روتور ج- در پوش وبوش ها د- کلید گریز از مرکز که نقش عمده ای در راه اندازی وتنظیم دور موتور دارد وبر اساس نیروی گریز از مرکز عمل کرده وضمن عمل خود سیم پیچ راه انداز را از مدار خارج می کند قسمت متحرک این کلید بر روی محور روتور تعبیه شده وصفحه کائوچویی کلید گریز از مرکز بر روی در پوش موتور نصب شده است.

بر روی قسمت کائچویی موتور این لغات (com=مشترک) (HI=تند) (LO=کند) دیده می شود . ۵- خازن راه انداز – با ظرفیت ۴۸۰-۱۳۰ میکروفاراد – ۱۱۰ ولت که در هنگام استارت در مدار بوده وپس از آنکه روتور به ۷۵ در صد سرعت نامی خود رسید.کلید گریز از مرکز خازن راه انداز وسیم پیچ کمکی را از مدار خارج می سازد.۶- پمپ آب (واتر پمپ )- آب را از تشتک تا حدود دو متر ارتفاع پمپاژ کرده وبه سه راهی آب وناودانی ها در بالای اطاقک کولر می رساند.

اجزاء مکانیکی – ۱- بدنه کولر ۲- سه راهی آب ( أب پخش کن ) ۳- ناودان ها ۴- فن (پروانه ومحور فن یا توربین )۵- شناور ( فلوتر ) ۶- کانال داخلی وخارجی ۷- پولی ها (فلکه ها ) وتسمه پروانه ۸- یاتاقان ها

سرویس ونگهداری کولر آبی : 
۱- هنگام نصب کولر، محلی را انتخاب کنید که ایجاد لرزش وصدا ننماید مثل روی ستون ها ونزدیک دیوار ها

۲- برای زیر کولر از چهار پایه ای به ارتفاع ۳۰ سانتیمتر استفاده کنید.وبرای جلوگیری از فرو رفتن پایه ها در آسفالت وغیره از صفحات فلزی به اضلاع ۱۰در ۱۰ استفاده کنید.
۳- کولر را در نزدیکی لوله دودکش وهوا کش آشپزخانه ولوله چاه فاضلاب قرار ندهید.
۴- بمنظور جلوگیری از لرزش در محل اتصال کولر به کانال ها باید از برزنت استفاده شود.

۵- هنگام راه اندازی کولر در ابتدای فصل گرما به نکات زیر توجه کنید:
دیواره های کولر را جدا کنید ودر صورت نیاز پوشال ها را تعویض کنید. (معولا” هر دو سال یک بار ).ضمنا”پوشال ها باید به گونه ای توسط توری های سیمی محکم به در پوش ها بسته شوند که آب از آنها بر روی فن ویا تسمه وپمپ وموتور نریزد.

کف کولر را شست وشو داده ودر صورت زنگ زدگی ،سوراخ شدن آن را ترمیم کنید. البته بهتر است در پایان فصل گرما واز کار انداختن کولر محل های زنگ زده را ضد زنگ زده ورنگ کاری نماییم.- یاتاقان های توربین وجا روغنی های روی موتور را روغن کاری کنید وبا دست هر دو فلکه را بچرخانید تامطمئن شوید که مانعی در حرکت آن ها موجود نیست .تسمه وفلکه های (پولی ) موتور وتوربین باید در یک امتداد باشند تا موجب لنگی وساییدگی تسمه و لرزش نشود. در صورت ساییدگی وبریدگی تسمه آن را تعویض کنید.معمولا”پمپ های آب احتیاج به روغنکاری ندارند ولی آن ها را از جای خود خارج کرده ورسوب اطراف پروانه ها را تمیز کنید همچنین صافی آن را تمیز کرده ودر جای خود قرار دهید. با پر کردن تشتک تحتانی از آب وروشن نمودن واتر پمپ اطمینان حاصل نمایید که مسیر آب در شیلنگ و سه راهه و آب پخش کن ها باز است.

ناودان های پخش کننده مستقر در در پوش ها را تمیز کرده تا منافذ آن ها باز شود. شناور را طوری تنظیم نمایید که آبی از تشتک یا دریچه اطمینان سرازیر نشود. هنگام روشن کردن کولر ابتدا به مدت ده دقیقه واتر پمپ را روشن کرده تا پوشال ها خیس شوند.وقبل از روشن کردن موتور اصلی کولر برای اولین بار پارچه بزرگی را خیس نموده جلوی دریچه ها گرفته تا ذرات زنگ وگرد خاک را به خود گرفته ومحیط را کثیف نکند. در پایان فصل گرما آب تشتک را خالی کرده وروی کولر را با برزنت بپوشانید.وشیر فلکه آب را بسته وحتی الامکان لوله های رابط را قطع نمایید.

عیب یابی و تعمیر کولر آبی : 
عیب۱- با زدن کلید ها ،الکتروموتور دو دور وپمپ آب روشن نمی شوند.
علت۱- فیوز قطع است ویا خراب شده.
رفع عیب۱- ورود و خروج فاز به فیوز را بتوسط فاز متر بررسی نمایید.اگر به فیوز فاز می رسد امابا حرکت اهرم آن فاز خارج نمی شود ،فیوز خراب شده است آن را با فیوزی هم آمپر خودش تعویض نمایید.
عیب۲- با زدن کلید ها الکتروموتور وپمپ آب روشن نمی شود.
علت۲- در فاز یا نول اصلی (سیم رابط ) مشکلی بوجود آمده.