پمپ سیرکولاتور

پمپ سیرکوله چیست ؟

پمپ سیرکولاتور خطی از گروه پمپ های سانتریفیوژ بوده که در دو نوع پمپ سیرکولاتور بدنه چدن و پمپ سیرکولاتور بدنه استیل ساخته شده و قادر به پمپاژ سیالات تا دمای ۱۰۰-۱۳۰ درجه سانتیگراد می باشند. این نوع پمپ ها غالباً جهت سیرکوله آب مورد استفاده قرار می گیرند.

پمپ سیرکولاتور Circulation pump یا اصطلاحا پمپ سیرکوله جهت گردش آب در سیستم گرمایش و یا سرمایش مورد استفاده قرار می گیرد. پمپ سیرکولاتور با به حرکت در آوردن آب (که به عنوان سیال ناقل انرژی) در سیستم تهویه مطبوع و تجهیزات تاسیساتی می باشد. امکان تبادل انرژی و گرما توسط دستگاه های پخش کننده (مانند رادیاتور ، فن کوئل ، مبدل صفحه ای و…) و تجهیزات مولد انرژی (مانند چیلر ، دیگ بخار ، دیگ آبگرم و … ) را فراهم می کند. به طور کلی پمپ های گردشی یا پمپ سیرکولاتور به دو دسته تقسیم می شوند.

  1. پمپ سیرکولاتور خطی (پمپ خطی سیرکوله)
  2. پمپ سیرکولاتور زمینی

پمپ سیرکولاتور به طور کلی جزء پمپ های دائم کار به حساب می آید و به همین جهت الکتروموتور اکثر این پمپ ها 4 قطب و با  1450 دور در دقیقه می باشند. در برخی شرایط و با توجه به نوع سیستم کنترل پمپ می توان از الکتروپمپ های سیرکولاتور 2900 دور نیز استفاده کرد. پمپ سیرکولاتور خطی و زمینی با توجه به میزان ساعت کارکرد نیازمند رسیدگی و سرویس به موقع بیشتری دارند. روغن کاری و گریس کاری پمپ سیرکولاتور از مهمترین پارامتر های نگهداری این پمپ ها می باشند.

پمپ سیرکولاتور خطی

پمپ سیرکولاتور خطی همان طور که از نام آنها مشخص است در خط لوله نصب می شود. دبی این پمپ ها بین 15 تا 550 گالن بر دقیقه GPm می باشد که با افزایش ظرفیت ، قدرت و دبی آنها وزن این الکتروپمپ ها افزایش یافته و برای نصب در مسیر خط لوله نیاز به ساپورت دارند. پمپ سیرکولاتور خطی مناسب برای قرار گرفتن در مسیر لوله می باشد زیرا دهانه ورودی و خروجی این پمپ ها با زاویه 180 درجه نسبت به همدیگر قرار داشته و در یک خط می باشند. در موتورخانه های گرمایشی و سرمایشی ساختمان و مجتمع های کوچک می توان پمپ سیرکولاتور خطی را به وفور مشاهده کرد. لرزش و صدای کم ، اشغال فضای کم و راحتی نصب از مزایای پمپ سیرکولاتور خطی می باشد.
پمپ سیرکولاتور خطی یک الکتروپمپ کوپله مستقیم و بی واسطه است. جنس بدنه پمپ سیرکولاتور اغلب  از آهن، چدن و یا استیل است و پروانه آن از جنس پلی آمید است که دارای ویژگی ضد زنگ و ضد خوردگی می باشد. بیشترین تلرانس پمپ های سیرکولاتور ۱۶ میلی متر است. محور پمپ آب سیرکولاتور خطی با سیل مکانیکی بسته شده است. پمپ سیرکولاتور خطی در دما، فشار و مایعات متنوع، محفظه های آب بندی متنوعی دارند. معمولا کاربرد پمپ های آب سیرکولاتور خطی در سیستم های سرمایشی و گرمایشی است و کار سیرکوله کردن آب را انجام می دهد. این نوع پمپ آب به دو نوع تولید می شود در نوع اول از واسطه و کوپلینگ استفاده می شود و در نوع دوم بدون واسطه تولید انجام می شود که در نوع دوم از مشکلات احتمالی مانند قفل شدن کلاج، چسبیدن پلاتین، شکستن کوبلینگ و عدم روغن کاری خبری نیست.

پمپ سیرکولاتور زمینی

پمپ آب سیرکولاتور زمینی معمولا از چدن ساخته شده و پروانه ی آن ها نیز از چدن یا برنج می باشد. الکتروموتور این پمپ ها دارای دور ۱۴۵۰ بوده و به صورت دائم کار می کنند. در مواقعی که میزان فشار و بازدهی بالاتر از حد میزان فشار و بازدهی پمپ های سیرکوله خطی می باشد از این مدل پمپ سیرکولاتور استفاده می شود. پمپ های سیرکولاتور زمینی به دو نوع تقسیم بندی می شوند. دسته ی اول اتا بلوک بوده، که در آن الکتروموتور و پمپ از طریق واسطه با هم اتصال دارند. در دسته ی دوم پمپ و الکتروموتور از طریق شاسی و کوپله و واسطه ای به نام کوپلینگ با هم اتصال دارند.

تفاوت پمپ سیرکولاتور خطی و زمینی

در تفاوت بین پمپ های سیرکولاتور خطی و پمپ های سیرکولاتور زمینی می توان به موارد ذکر شده در پایین اشاره کرد.

  • پمپ های خطی دارای تحمل دماهای بیشتری می باشند و در برخی مدل های واسطه دار تا 140 درجه سانتی گراد را نیز تحمل می کنند.
  • سطح صدا و لرزش پمپ های سیرکولاتور خطی نسبت به پمپ های سیرکولاتور زمینی کمتر می باشد و دارای عملکرد بسیار نرم و آرامی می باشند.
  • ورودی و خروجی پمپ های خطی در یک راستا می باشد و بدون تغییر اساسی، به راحتی در مسیر لوله کشی نصب می شوند. اما در پمپ های زمینی ورودی و خروجی پمپ عمود بر هم می باشد و برای نصب زمینی باید روی شاسی نصب شوند.
  • در مواردی که نیاز به ارتفاع های بالا می باشد استفاده از پمپ های سیرکولاسیون زمینی توصیه می شود. این پمپ ها دارای ارتفاع های بالاتری نسبت به پمپ های سیرکولاتور خطی می باشند.

ساختار و قطعات پمپ سیرکولاتور

  • الکترو موتور
  • یاتاقان
  • چرخ گردان پره‌دار یا پروانه
  • کاسه نمد
  • دهانه تخلیه
  • دهانه مکش
  • موتور
  • دینام
  • واسطه
  • واسطه تبدیلی
  • شفت (یا شافت یا محور)
  • کوپلینگ

نکات مهم انتخاب انواع پمپ های سیرکولاتور

بطور کلی کلمه سیرکوله به معنی گردانیدن است و منظور از پمپ سیرکولاتور پمپ هایی است که وظیفه حرکت دادن یا گردانیدن آب سرد یا گرم سیستم های تهویه مطبوع یا حرارت مرکزی ساختمان را از محل تولید تا محل های تبادل حرارت در دستگاه های سرمایش و گرمایش بعهده دارند . پمپ های سیرکولاتور معمولا در ساختمان های کوچک و متوسط با دور کمتر (و تا حدود ۱۴۵۰ دور در دقیقه) مورد استفاده قرار می گیرند.به عبارت دیگر پس از تامین آب گرم در دیگ حرارت مرکزی ساختمان و همچنین آب سرد در سیکل تبرید چیلر و سیستم سرمایش ساختمان ، وظیفه حرکت دادن این آب گرم یا آب سرد درلوله ها از محل موتورخانه تا محل های تبادل حرارت مانند رادیاتورها ، فن کویل ها وکویل های هواساز بعهده پمپ های سیرکولاتور می باشد.پمپ های سیرکولاتور آب سیستم های سرمایش و گرمایش ، در ساختمان های کوچک و متوسط معمولاً دارای انواع خطی و زمینی و دور ۱۴۵۰ بوده و نسبت به پمپ های مشابه آبرسانی دارای توان الکتریکی کمتری می باشند . پمپ های خطی روی لوله همراه با اتصال دنده ای یا فلنجی نصب می گردند و پمپ های زمینی نیز روی شاسی مناسب و تراز شده و روی بولت های دارای لرزه گیر لاستیکی نصب می شوند .اصولا پمپ های سیرکولاتور فقط برای گردش آب سیستم سرمایش و گرمایش در مدار این تجهیزات مورد استفاده قرار می گیرند ، بنابراین اصطلاحا آب روی پروانه آنها سوار بوده و نیازی به دارابودن توانایی مکش آب از سطوح پایین تر (مانند پمپ های آبیاری و آبرسانی ) ندارند .

پارامترهای اصلی انتخاب پمپ سیرکولاتور :

هنگام انتخاب پمپ سیرکولاتور مورد نیاز پروژه علاوه بر تعیین نوع پمپ خطی یا زمینی،محاسبه دقیق میزان دبی و هد پمپ ، نوع اتصال دنده ای یا فلنجی ، قطر دهانه ورودی و خروجی آب ، دور و قدرت موتور ،برند و مدل پمپ سیرکولاتور را نیز انتخاب نمایید.بطور کلی با تقسیم کیلو کالری هر مقطع از سیستم گرمایش بر عدد ۲۵۰۰ دبی (GPM) یا حجم آب در گردش همان مقطع از سیستم گرمایش (برای محاسبه قطر لوله ها و دبی پمپ سیرکولاتور مورد نیاز) بدست می آید.

(گرمایش) Kcal/2500 = BTU/10000 = GPM
همچنین با تقسیم کیلو کالری هر مقطع از سیستم سرمایش بر عدد ۱۲۵۰ دبی (GPM) یا حجم آب در گردش همان مقطع از سیستم سرمایش (برای محاسبه قطر لوله ها و دبی پمپ سیرکولاتور مورد نیاز) بدست می آید.

(سرمایش) Kcal / 1250 = BTU /5000 = GPM
یکی از مهم ترین و تعیین کننده ترین عوامل در محاسبه صحیح هد یا فشار مورد نیاز پمپ سیرکولاتور ، توجه به عامل جریان ثقلی و طبیعی آب درون لوله ها ی عمودی سیستم گرمایش و سرمایش ساختمان می باشد. بدین معنی که تنها وظیفه پمپ های سیرکولاتورکه فقط در سیستم های بسته سرمایش و گرمایش مورد استفاده قرار می گیرند ، جبران افت فشار اصطکاکی جریان آب در طول لوله ها، اتصالات، شیرآلات و کویل های سیستم سرمایش و گرمایش ساختمان می باشد. بنابراین هد مورد نیاز این پمپ ها معمولاً از هد پمپ آبرسانی همان پروژه بسیار کمتر بوده و این امر باعث کاهش موثر توان و قدرت موتور الکتروپمپ سیرکولاتور مورد نیاز پروژه می گردد.

همچنین در صورت استفاده از روش طراحی لوله کشی برگشت معکوس (REVERSE) در ساختمان های متوسط و بزرگ، امکان دستیابی به کمترین توان و قدرت مورد نیاز پمپ سیرکولاتور و همچنین مناسب ترین توزیع یکنواخت جریان آب در لوله کشی سیستم گرمایش و سرمایش ساختمان توسط پمپ های سیرکولاتور تامین می گردد. در هنگام محاسبه هد پمپ برج های خنک کننده نیز با وجود باز بودن بخشی از مسیر آب ، بدلیل وجود جریان ثقلی برگشت آب به کندانسور ، باید از همان روش محاسبه هد پمپ های سیرکولاتور استفاده نمود.

توجه : در صورت استفاده از پمپ های سیرکولاتور با دور ۲۹۰۰ در ساختمان های کوچک و متوسط ، صدای لرزش پمپ و جریان شدید آب درون لوله ها موجب سلب آسایش ساکنین ساختمان خواهد گردید. در صورت عدم تامین فشار یا هد کافی توسط پمپ سیرکولاتور ، آب سرد یا گرم سیستم سرمایش یا گرمایش قادر به عبور از لوله ها و رسیدن به محل رادیاتور، فن کویل یا دیگر دستگاه های سرمایش و گرمایش نخواهد بود و در صورت کافی نبودن حجم یا دبی پمپ مربوطه، حجم آب کافی به دستگاه نخواهد رسید و دستگاه سرمایش و گرمایش مذکور با ظرفیتی کمتر از توان واقعی خود قادر به تامین سرمایش و گرمایش خواهد بود.همچنین در صورت محاسبه بیش از اندازه هد یا دبی پمپ سیرکولاتور امکان سرریز آب از منبع انبساط باز سیستم گرمایش یا سرمایش در بام ساختمان وجود دارد.

پارامترهای اصلی جهت انتخاب پمپ سیرکولاتور

  • مقادیر هد و دبی آب در گردش مورد نیاز سیستم
  • انتخاب نوع پمپ (خطی یا زمینی)
  • انتخاب برند و مدل پمپ سیرکولاتور
  • قدرت و دور موتور پمپ
  • نوع اتصال (دنده ای یا فلنجی)
  • قطر لوله های ورودی و خروجی از پمپ سیرکولاتور

محل نصب پمپ سیرکولاتور :

پمپ های سیرکولاتور معمولا در مسیر برگشت آب مدار سیستم های سرمایش یا گرمایش نصب می گردند به عبارت دیگر در سیستم های گرمایش قبل از دیگ حرارت مرکزی و در سیستم های سرمایش قبل از چیلر قرار می گیرند ، بطوریکه خروجی آب پمپ های سیرکولاتور در سیستم های گرمایش وارد دیگ شده و سپس در رادیاتور ها و فن کویل ها توزیع می گردد و در سیستم های سرمایش خروجی آب پمپ سیرکولاتور وارد اواپراتور چیلر گردیده و سپس به فن کویل ها و کویل هواساز ها وارد می شود .به منظور برگشت آبگرم مصرفی استفاده نشده در لوله کشی آبگرم ساختمان ، نصب پمپ برگشت آبگرم قبل از منبع کویلی یا دو جداره روی لوله برگشت آبگرم ضروری است.معمولا پمپ برگشت آبگرم مصرفی به منبع دوجداره یا حتی منبع کویلی موتورخانه ساختمان از نوع پمپ خطی سایز ۱ اینچ یا ۱/۴ ۱ اینچ گراندفوس (GRUNDFOS) ، داب (DAB) و یا برند ویلو (WILO) در نظر گرفته می شود.

توصیه های اجرایی نصب پمپ سیرکولاتور :

طبق استانداردهای توصیه شده مهندسی تاسیسات ، در ساختمان هایی که دارای ۸ واحد یا بیشتر باشند در نظر گرفتن پمپ سیرکولاتور “رزرو” با همان قدرت ، هد و دبی پمپ اصلی الزامی است.بهتر است با تفکیک عملکرد پمپ سیرکولاتور آبگرم سیستم گرمایش یا سرمایش ساختمان با مسیر گردش آبگرم تغذیه دیگ در منبع کویلی ، برای هریک از دو مسیر جهت بهره برداری بهتر در فصول مختلف سال پمپ سیرکولاتور جداگانه ای نصب گردد.

بطور کلی فرمان off- on عملکرد پمپ های سیرکولاتور توسط ترموستات جداری نصب شده روی لوله آب برگشت سیستم گرمایش (یا سرمایش) انجام می پذیرد.تنظیم دمای ترموستات جداری نصب شده روی خط لوله مکش پمپ سیرکولاتور، معمولا باید حدود ۵ درجه سانتیگراد کمتر از دمای تعیین شده ترموستات مستغرق دیگ آبگرم موتورخانه ساختمان باشد. نصب صافی (strainer) در لوله مکش کلیه پمپ ها و نصب لرزه گیر در لوله ورودی و خروجی پمپ های سیرکولاتور زمینی ضروری است. در مسیر لوله آب رفت و برگشت کلیه پمپ ها نصب شیر فلکه دروازه ای همراه با مهره ماسوره (و یا فلنج در سایزهای بزرگتر) به منظور ایجاد امکان قطع جریان آب درون لوله و خارج کردن پمپ از محل خود جهت انجام تعمیرات احتمالی الزامی می باشد. اجرای یک مسیر لوله بای پاس (By Pass) برای هر پمپ سیرکولاتور تک مداره با سایز لوله اصلی همراه با شیر فلکه دروازه ای در مسیر آن الزامی است.به منظور جلوگیری از بازگشت آب سیستم به سمت پمپ ها ، نصب شیر یک طرفه بصورت افقی در مسیر آب خروجی از پمپ ها الزامی است.

 ویژگی های پمپ سیرکولاتور:

یکی از ویژگی های این نوع ازالکتروپمپ ها کارکرد بسیار کم صدا می باشد.این نوع پمپ ها از نیم اینچ تا شش اینچ ساخته می شوند.دورموتوراین نوع الکترو پمپ ها ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ دور می باشد.جنس بدنه این پمپ ها غالبا چدن و استیل می باشد و جنس پروانه آنها چدن و استیل و برنج است.این نوع پمپ ها دارای مکش منفی نیستند یعنی جهت جابجایی سیال بایستی آن سیال براین نوع پمپ ها اصطلاحا سوار باشد.این نوع الکترو پمپ ها در دو نوع تکفاز و سه فاز و تک دور، دودور، سه دور، چهار دور ساخته می شوند.این نوع الکتروپمپ ها به جهت مصرف بهینه انرژی دارای رده بندی مصرف A و B می باشند.این دسته ازالکتروپمپ ها در دو نوع با واسطه ( کوپلینگ دار) واتاترم یا موتورخشک و بدون واسطه وجود دارند.

کاربرد های پمپ سیرکولاتور

  • سیرکوله کردن آب گرم و آب سرد در دما‌های ۱۰- تا ۱۳۰ درجه سانتی‌گراد به ‌وسیله پمپ سیرکوله انجام می‌شود.
  • برای سیرکوله کردن آب گرم و آب سرد در سیستم تهویه هوا،رادیاتور‌ها، سیستم گرمایش از کف و همین‌طور سیستم گرم کردن آب  از پمپ سیرکولاتور استفاده می‌شود.
  • از پمپ‌های سیرکولاتور خطی با بدنه و پروانه از جنس استیل برای جا‌به‌جایی انواع سیال‌های شیمیایی، صنعتی و سیستم‌های شستشو در صنعت استفاده می‌شود.
  • از پمپ سیرکوله برای سیرکوله کردن آب داغ، برای سیستم‌های تأسیساتی و تهویه مطبوع استفاده می‌شود.
  • سیستم‌های شستشوی صنعتی،سیستم‌های گرمایش و سرمایش خانگی، سیستم‌های گرمایش و سرمایش صنعتی
  • پمپ سیرکولاتور از پر‌مصرف‌ترین و محبوب‌ترین پمپ‌ها در صنعت تأسیسات هستند.
  • انتقال آب از سیستم گرمایش مرکزی و تهویه هوا در موارد کاربری اداری، تجاری و صنعتی هم با کمک پمپ سیرکولاتور انجام می‌گیرد.
  • از پمپ های سیرکولاتور در استخر‌ها،پکیج و شوفاژ‌ها استفاده می‌شود.

مزایای پمپ سیرکولاتور

  • کم صدا بودن
  • بهینه سازی مصرف انرژی
  • دارای مدل و سایز های مختلف
  • امکان پمپاژ در دمای بالا
  • نصب راحت
  • هزینه ارزان نگهداری

معایب پمپ سیرکولاتور

  • هزینه اولیه پمپ های سیرکولاتور
  • توان مصرفی پمپ سیرکولاتور
  • اتلاف حرارتی

پمپ آب گرم

چنانچه از منبع کویلی اب گرم ایستاده یا مبدل حرارتی برای تامین آب گرم استفاده می شود لازم است برای سیرکولاسیون آب گرم شوفاژ در آنها از پمپ آب گرم جداگانه ای استفاده شود.

پمپ برگشت آب گرم مصرفی

پمپ سیرکوله برگشت مطابق نامش آب گرم را داخل لوله ها و مخزن آب گرم به گردش در می آورد تا آب گرم همواره در نزدیک ترین نقطه در دسترس مصرف کننده باشد.

پمپ گردش آب شوفاژ

از این گونه پمپ ها برای گردش آب گرم در سیستم گرمایش مرکزی و منطقه ای و گردش آب در سیستم های آب گرم خانگی استفاده می شود.

کاربرد پمپ سیرکولاتور خطی

از الکتروپمپ ها با بدنه و پروانه استیل در صنایع مختلف جهت جابجایی انواع سیالات شیمیایی و سیستم های شستشوی صنعتی استفاده می شود.پمپ سیرکوله کردن آب داغ جهت سیستم های تاسیساتی و تهویه مطبوع سیستم های شستشوی صنعتی با استفاده از آب داغ مناسب برای سیستم های گرمایشی و سرمایشی خانگی و صنعتی دور الکتروموتور الکتروپمپ های مدل  FCE4  ۱۴۵۰ و دور الکتروموتور  پمپ های مدل ۲۹۰۰  FCE دور در دقیقه می باشد.

پمپ سیرکولاتور-پمپ گردش آب شوفاژ

در صورتی که طول لوله آب گرم بیش از ۳۰ متر باشد، برای گرم ماندن آب در لوله آب گرم مصرفی و جلوگیری از اتلاف آب، یک لوله برگشت و در صورت نیاز پمپ برای سیرکولاسیون آب گرم در نظر می گیرند.

برای محاسبه دبی و هد پمپ به روش زیر عمل می کنیم:

 * طول طولانی ترین مسیر رفت آب گرم مصرفی + طول برگشت + ۵۰ درصد طول را برای افت ها + طول رفت و برگشت.

 *بعد نرخ انتقال حرارت بر واحد سطح لوله (لوله های عایق شده = ۳۰ و لوله های غیر عایق = ۵۰ btu/h/ft) را در این طول ضرب می کنیم.

 * اختلاف دمای آب گرم رفت و برگشت = ۵ درجه سانتی گراد.

* عدد بدست آمده بر حسب بی تی یو / بر ساعت بر عدد ۵۰۰ = دبی بر حسب گالن بر دقیقه.

 * برای محاسبه افت فشار، طول مسیر را بدست آورده، با توجه به دبی بدست آمده قطر لوله مورد نظر را سایز کرده و میزان افت فشار لوله را در طول مسیر ضرب می کنیم مقدار افت فشار شیر اطمینان، گرمکن و لوله تغذیه را به آن اضافه کرده، حاصل افت هد می باشد.

 * قطر لوله آب گرم مصرفی باید طوری انتخاب شود که سرعت آب در محدوده ۲ تا ۶ فوت برثانیه باشد.

 * در عمل ممکن است دبی پمپ را ۳۰% دبی پمپ اصلی گرفت. معمولا قطر لوله برگشت آب گرم مصرفی را ۲تا ۳ سایز کمتر از لوله رفت میباشد.

    سبد خرید